MashUp terimi, birden fazla servisin birleştirilmesi ile oluşturulmuş servisler anlamına gelmekte ve Web 2.0 dünyasında ise hibrit servisleri belirtmek için kullanılmakta. Böylece bir sistem üzerinden, günümüz popüler web servislerinin sağladığı tekil hizmetlere erişebilmek mümkün oluyor.

Bu alanda en göze çarpan sistemlerden birisi kuşkusuz FriendFeed. Kullanıcıların farklı servislerde bulunan hesap bilgilerini toplayarak, bu servisler üzerinde yapılan işlemlerin kısa özetini sunmak üzerine çalışan bir mantık. Asıl iş diğer servis üzerinden dönüyor fakat "Kim ne yapmış" adına toplu bir kaynak sunduğu için FriendFeed çok kullanılıyor. Tabi yola çıkış mantığı bu olsa da bugünlerde ilerlemek adına yapıtğı çalışmalar ve API dünyası FriendFeed'e farklı boyutlar kazandırmaya başladı.

MashUp adına en önemli çalışmalardan bir diğeri ise Facebook. Sayısız kaynaktan aldığı verileri bir profil sayfası şeklinde sunan bir sosyal ağ olarak Facebook, en çok primi bence MashUp mantığıyla yaptı.

MashUp dünyasında bunlar olmaktayken benim aslı bahsetmek istediğim konu, henüz bu nimeti keşfedememiş olan bazı servisler. Bu servislerin içinde en büyük oran ise kişisel gözlemime göre sosyal iş ağları sistemlerinde.

Xing, LinkedIn, Viadeo gibi sistemler belki var oluş amaçları gereği belki de bu alanda ki gelişmeleri henüz göremedikleri için MashUp mantığından henüz yararlanmamakta. Birkaç küçük uygulama dışında neredeyse hiçbir farklı servisle entegre olmayan bu servislere, doğru bazı entegrasyonlarla çok önemli özellikler kazandırılabilir.

Bu alanda bazı çalışmalar yürüten servislerde yok değil. Örneğin Xing'in geçtiğimiz aylarda kendi bünyesine dahil ettiği Google Maps uygulamasının, bu alanda sadece atılan bir ilk adım olmasını ve yeterli görülmemesini temenni ediyorum.

İş ağlarıyla entegre edilebilecek sistemler üzerine yaptığım araştırmalarda gözüme ilk çarpan, iş ağlarının karakteristiğine yakın çalışan Dopplr oldu. Dopplr'ı kullananlar bilir, sistem bir gezi sitesi. Yaptığınız ve yapmayı planladığınız seyahatlerin bilgilerini girerek, bu bilgileri paylaşmanızı sağlayan bir servis.


Ayrıca Twitter, Flickr, Facebook, FriendFeed gibi birçok servis ile entegre çalışabilmekte. Sisteme üye olup yaptığınız gezilere ait bilgileri girdikten sonra diğer servislerle entegrasyon özelliği aktif ederseniz, bu servislerdeki birçok bilgiyi kendi sistemiyle eşleyebiliyor. Örneğin benim yaptığım gezilerde çektiğim ve Flickr'a yüklediğim resimleri, gezilerde uğradığım yerlere göre profilime dahil edebildi. Tabi bunu yapması için sisteme sizinde yardımcı olmanız ve gezi sırasında uğradığınız yerleri tarih ve ulaşım şekilleriyle girmeniz isteniyor. Sonra bu yerlerin lokasyon bilgilerine göre, Flickr hesabınızda olan resimleriniz ayrıştırılıyor ve yine Flickr üzerinden profilinize dahil ediliyor. Sistemin entegre çalışabildiği bir diğer servis ise Twitter. Dopplr'ın Twitter hesabını takibe aldıktan sonra, yapacağınız her güncellemeye göre bulunduğunuz lokasyon konumunuz değiştiriliyor.

Dopplr'ın bence en önemli yanı ise dünya çapında birçok etkinliğin, etkinliği düzenleyecek kuruluş tarafından Dopplr bilgilerinin oluşturulması ve bu etkinliğe katılmayı planlayan kişilerin, önceden bilgilerini girerek etkinliğe gideceğini belirtmeleri. Böylece aynı etkinliklere katılmayı planlayan, ya da aynı tarihlerde aynı yere gidecek kişilerin birbiriyle buluşturulması kolaylaştırılıyor. Bu mantık ise sosyal iş ağı servisleriyle örtüşüyor bence. 

Örneğin Dopplr'ın LinkedIn ile entegrasyonu sağlanarak, aynı etkinliğe katılmayı planlayan kişilerin daha önce hangi işleri yaptığı veya hobilerinin neler olduğu kolayca öğrenilebilse ya da Dopplr'a girilen bir etkinlik bilgisinin otomatik olarak Xing'e aktarılması ve bu servis üzerinde de bir etkinlik oluşturularak etkinlik bilgilerinin her iki taraflı paylaşılması yapılası şeyler bence. Örneğin daha önce yapılan bir etkinlikte tanışan kişilerin birbirlerini Viadeo aracılığıyla bulup eklerken, ortak özellik olarak katıldıkları etkinliği göstermesi ve bu aşamanın ardından eklediği kişinin etkinlik süresince çektikleri resimlere Flickr bilgilerine gerek duymadan, Dopplr üzerinden erişebilmesi güzel özellikler olabilir.  

Tabi Dopplr'dan farklı olarak Fast Pitch!, LinkedIn, Viadeo, Xing gibi sosyal iş ağlarıyla entegre olarak kullanılabilecek çok farklı sistemlerde var. Sosyal iş ağları arasında yaşanan çekişmeye yeni katılan Pronected ve benzeri sistemlerinde bence en dikkat etmesi gereken nokta bu. Çünkü bu alanda şu an olmasa da gelecekte en çok kullanılacak olan, bence MashUp mantığını en iyi şekilde sunduğu hizmete dahil edebilen olacak. Umarım bu taraftaki gelişmelerde takip ediliyordur.